Poroże jelenia trofea

Poroże jelenia jest jednym z najbardziej popularnych i fascynujących trofeów łowieckich, a także prawdziwym fenomenem biologicznym, ponieważ jest tkanką, która występuje tylko u jeleniowatych. Poroże jelenia cechuje się również niezwykłym zróżnicowaniem. Tylko na terenie Polski można wyodrębnić ze względu na poroże odrębne populacje jelenia. Także zakres funkcji, jakie spełnia poroże jelenia, jest niezwykle rozległy.


Biologia i budowa
Poroże jelenia (i innych jeleniowatych) nazywane wieńcem to parzyste wyrostki kostne wyrastające z kości czołowej z tzw. nasady (możdżenia) na głowie samca. Poroże jest corocznie zrzucane i ponownie nasadzane w czasie około 4 miesięcy. Jest organem unerwionym u unaczynionym, a jego skład chemiczny to przede wszystkim składniki mineralne (wapń, fosfor). Pierwsze poroże jelenia nie posiada zwykle rozwidleń. Przybywają one z wiekiem i mogą przekraczać 20 rozwidleń. Parzyste wyrostki noszą nazwę tyk. Mają wysokość 80-110 cm i takiej samej długości rozchylenie w najszerszym miejscu zwane rozłogą. Odnogi znajdują się na tykach, które noszą nazwy w zależności od odległości od głowy zwierzęcia (oczniak, nadoczniak, opierak). Powyżej odnóg znajduje się rozgałęzione zakończenie tyk, które nosi nazwę widlicy (dwie odnogi) lub korony (co najmniej trzy odnogi). Korona może mieć wiele odnóg i przyjmować różne kształty. Winiec określa się według ilości odnóg i kształtu zakończenia obydwu tyk. Za podstawę określenia przyjmuje się liczbę odnóg na tej tyce, która ma ich najwięcej i liczbę tę podwaja się. Jeżeli iloczyn wynosi 6 mówimy o szóstaku, 8 – ósmaku, 12 – dwunastaku, 14 – czternastaku, 22 – dwudwudziestak. Jeżeli liczba odnóg na obydwu tykach nie jest jednakowa, mówi się o wieńcu nieregularnym.

Funkcje poroża
Poroże jelenia (Cervus elaphus) spełnia szereg funkcji. Bodajże najważniejszą jest wykorzystywanie poroża w walce. Te ostatnie również mogą mieć różny charakter od walk o samicę, przez walki z osobnikami innych gatunków, po walki o utrzymanie pozycji w grupie.
Z funkcją „bitewną” wiąże się funkcja poroża jako organu imponującego. Prócz tych najważniejszych funkcji poroże jelenia może spełniać jeszcze wiele innych. I tak naukowcy podkreślają, iż poroże może mieć funkcje zabawowe, zapachowe, rozpoznawcze, a także może służyć jako organ służący do znakowania terytorium, magazyn hormonów, narząd regulujący temperaturę ciała czy służący do zdobywania pokarmu.

Poroże jako trofeum
Poroże jelenia jest jednym z najokazalszych trofeów myśliwskich. Jego wartość kolekcjonerską wyceniać można według różnych systemów. W Polsce kwestię wyceny poroża jelenia reguluje Rozporządzenie Ministra Środowiska z 19 maja 2005 r. sprawie sposobu wyceny oraz ewidencji trofeów łowieckich. Wycenia opiera się przede wszystkim na skrupulatnym pomiarze wieńca zliczeniu oraz ocenie jakości odnóg. Jak usterki przyjmuje się m.in. nierównomierne ustawienie tyk, wyraźne różnice w ich długości, czy asymetrie wieńca.

Ilość uzyskanych przez poroże jelenia punków pozwala kwalifikować wieniec do rankingu medalowego. Poroże jelenia trofea - międzynarodowa punktacja medalowa wygląda następująco:
- medal brązowy – 170 – 189,99 pkt.
- medal srebrny – 190,00 – 209,99 pkt.
- medal złoty – 210,00 i więcej pkt.