Polowanie zbiorowe na dziki - zasady i regulami

Polowanie zbiorowe dla wielu myśliwych jest tym, co w łowach najprzyjemniejsze. To przecież bezpośrednia okazja do spotkania nie tylko ze zwierzyną, ale również, a może przede wszystkim, z koleżankami i kolegami. Jednak polowanie zbiorowe ma swoje wymogi. Tutaj nasza uważność i skupienie muszą być największe, bo to właśnie na polowaniach zbiorowych zdarza się najwięcej wypadków. Bardzo ważna jest zatem znajomość przepisów dotyczących polowania zbiorowego.

Zgodnie z § 25 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz za polowanie zbiorowe uważa się polowanie wykonywane z udziałem co najmniej dwóch współdziałających ze sobą myśliwych lub myśliwego i naganiacza zorganizowanego przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego i prowadzone przez wyznaczonego przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego myśliwego, zwanego „prowadzącym polowanie”. Polowanie zbiorowe może być wykonywane z udziałem zarówno naganki, jak i psów. Pierwsze pędzenie zwierzyny nie może rozpocząć się wcześniej niż o wschodzie słońca, a ostatnie zakończyć później niż o zachodzie słońca.

W polowaniu zbiorowym niezwykle ważna jest rola prowadzącego polowanie, który ma w związku z tym szereg obowiązków i uprawnień. Osoba ta jest odpowiedzialna za przeprowadzenie polowania zbiorowego zgodnie z przepisami i warunkach zapewniających bezpieczeństwo uczestnikom i otoczeniu. Może on zlecać uczestnikom wykonanie niektórych czynności związanych z polowaniem, a uczestnicy polowania zbiorowego obowiązani są podporządkować się poleceniom prowadzącego polowanie. Jeżeli jednak, jego polecenia, lub sposób prowadzenia polowania są sprzeczne z obowiązującymi przepisami lub mogą zagrażać bezpieczeństwu otoczenia, myśliwy – po powiadomieniu prowadzącego – może wycofać się z polowania.

Przed polowaniem zbiorowym prowadzący polowanie sporządza listę naganiaczy, dokonuje odprawy naganki oraz o warunkach polowania. Osoby przyjęte do naganki powinny zostać wyposażone przez organizującego w wierzchnie okrycia zapewniające dobrą widzialność naganiaczy przez myśliwych. Osoby przyjęte do naganki otacza się opieką oraz sprawdza ich obecność podczas polowania. Oczywiście, przed rozpoczęciem polowania, sporządza się również listę myśliwych.

Polowanie zbiorowe rozpoczyna się odprawą myśliwych, na której prowadzący powinien poinformować m.in. myśliwych, jaką zwierzynę i w jakiej ilości przewidziano do odstrzału, omówić sygnały oraz obowiązujące zasady bezpieczeństwa oraz sprawdzić dokumenty uprawniające do udziału w polowaniu. Po doprawie dokonuje się losowanie stanowisk myśliwych, a następnie ich rozprowadzenie po stanowiskach wraz ze wskazaniem kierunku zbiórki. Na polowaniu używa się sygnałów dźwiękowych oznaczających 1) ruszenie naganki, 2) zakaz strzału w miot (obszar polny lub leśny o kształcie prostokąta na którym prowadzi się polowanie), 3) koniec pędzenia i obowiązek usunięcia nabojów z komór nabojowych.

Myśliwy zajmuje wskazane przez prowadzącego stanowisko i wolno mu się na nim przesuwać nie więcej niż trzy metry w prawo lub w lewo wzdłuż linii myśliwych. Myśliwy powinien zachować się cicho i spokojnie oraz nawiązać łączność wzrokową z myśliwymi na sąsiednich stanowiskach. Na polowaniu zbiorowym na zwierzynę grubą prowadzący polowanie może obsadzić myśliwymi stałe miejsca przechodzenia zwierzyny, w tym także z boków i tyłu pędzenia.

Podstawowe zasady bezpieczeństwa na polowaniu zbiorowym to m.in. zakaz strzelania wzdłuż linii myśliwych, zakaz strzelania ze stanowiska na linii myśliwych w kierunku stanowisk na flankach i odwrotnie, jeżeli odległość między tymi stanowiskami lub ukształtowanie terenu nie zapewnia bezpieczeństwa, zakaz zajmowania stanowisk w rowach, wykopach i zagłębieniach terenu. Na stanowisku myśliwy obowiązany jest przyjąć pozycję stojącą lub siedzącą, ale oddanie strzału musi nastąpić z pozycji stojącej.


Po zajęciu stanowiska myśliwy może strzelać do ukazującej się zwierzyny pod warunkiem, że jego sąsiedzi zajęli już stanowiska. Strzały można oddawać do zwierzyny znajdującej się co najwyżej w połowie odległości między stanowiskami. Do zwierzymy znajdującej się bliżej stanowiska sąsiada wolno strzelać dopiero po oddaniu przez niego dwóch nieskutecznych strzałów lub po wyraźnym zasygnalizowaniu przez niego rezygnacji z oddania drugiego strzału. Polowanie zbiorowe uważa się za zakończone z chwilą ogłoszenia jego zakończenia przez prowadzącego polowanie. Po zakończeniu polowania zbiorowego układa się z ubitej zwierzyny tzw. pokot, w którym zwierzęta leżą według ustalonej hierarchii łowieckiej.
W terminie 7 dni sporządza się protokół polowania zawierający m.in. wyszczególnienie pozyskanej zwierzyny, datę i czas odbycia polowania, listę uczestników oraz uwagi dotyczące przebiegu polowania.

W razie nieszczęśliwego wypadku na polowaniu zbiorowym, prowadzący polowanie obowiązany jest do jego natychmiastowego przerwania oraz zorganizowania pomocy poszkodowanemu. Miejsce wypadku należy zabezpieczyć i w miarę możliwości odtworzyć okoliczności, w których zdarzył się nieszczęśliwy wypadek włącznie ze sporządzeniem szkicu sytuacyjnego i sporządzeniem protokołu. Jeżeli wypadek powstał z użyciem broni palnej należy również odebrać i zabezpieczyć broń sprawcy i poszkodowanego, bezzwłocznie zawiadomić o wypadku najbliższą jednostkę Policji oraz ustalić numery stanowisk, jakie w momencie zaistnienia wypadku zajmowali myśliwi, i zabezpieczyć karki z numerami stanowisk.

W polowaniach zbiorowych można wyróżnić kilka podtypów, m.in. polowania polne (zające, kuropatwy, bażanty), leśne na zwierzynę grubą (ale również lisy i zające), wodne na kaczki. Szczególnym typem polowania jest polowanie z cichym pędzenie, w którym naganiacze bez hałasu nagonki, łamiąc jedynie gałęzie, starają się zmusić zwierzynę do poruszenia się. W typem polowania wiąże się dobór broni na polowanie zbiorowe. Zależeć on będzie przede wszystkim od rodzaju polowania i zwierzyny, na którą oczekujemy. Przykładowo dobrym wyjściem na leśnie zbiorówki jest używanie ekspresu czy ekspres-drylingu, ale również sztucera samopowtarzalnego. Na polowaniach zbiorowych można również używać psów myśliwskich, choć pies na stanowisku musi być trzymany na otoku, a myśliwy może używać psa do dochodzenia postrzałka tylko po zakończeniu pędzenia i za zgodą prowadzącego polowanie.

Ciekawą sprawą o dużym znaczeniu na polowaniu zbiorowym są zasady rozstrzygania spornych strzałów. I tak, jeżeli dwóch lub więcej myśliwych strzelało do tej samej sztuki zwierzyny, w wyniku czego zwierzyna padła, strzelający uzgadniają między sobą, który z nich ją ustrzelił. W przypadku braku porozumienia, któremu z nich należy przyznać strzeloną śrutem zwierzynę drobną, prowadzący polowanie może rozstrzygnąć spór stosując kryteria określone w Regulaminie polowań. I tak przy strzałach kolejnych decydujący jest strzał, który unieruchomił zwierzynę. Przy strzałach jednoczesnych, decyduje strzał oddany z bliższej odległości, w razie równych odległości, strzał oddany w lewą stronę. W razie dostrzelenia przez innego myśliwego zranionego ptaka, należy on do myśliwego, który go zranił. W przypadku strzałów z broni kulowej, każda ze spierających się stron wyznacza spośród myśliwych uczestniczących w polowaniu po jednym arbitrze, a ci z kolei wybierają superarbitra. Zespół arbitrów wydaje decyzję, stosując następujące kryteria:
1) po 2 lub więcej kolejnych celnych strzałach – decydujący jest pierwszy strzał unieruchamiający zwierzynę lub uznany za śmiertelny;
2) po jednoczesnych strzałach – decyduje strzał uznany za śmiertelny;
3) po jednoczesnych strzałach uznanych za śmiertelne decyduje strzał oddany z bliższej odległości, a w razie równych odległości – strzał oddany w lewą stronę.
Rozstrzyganie sporu o postrzeloną zwierzynę powinno nastąpić zaraz po podniesieniu sztuki spornej i zgłoszeniu o tym prowadzącemu polowanie. Niezgłoszenie roszczeń zaraz po podniesieniu sztuki spornej pozbawia go prawa do ubiegania się o jej przyznanie.